Nước hoa quả có lợi cho bé nhưng cho bé uống vào thời điểm nào, độ tuổi nào thì bạn cần cân nhắc.
Trả lời:
nuoi con, nuoi em be, doi song vo chong, tinh duc gia dinh, hon nhan sinh san
Nước hoa quả có lợi cho bé nhưng cho bé uống vào thời điểm nào, độ tuổi nào thì bạn cần cân nhắc.
Trả lời:
Các bà mẹ có thể cho thai nhi nghe nhạc từ tuần thứ 16 trở lên. Mỗi ngày từ 1 tới 2 lần, mỗi lần thì nên kéo dài từ 20 đến 25 phút.
Ngày nay, chuyện nghe nhạc đã trở thành “món ăn tinh thần” không thể thiếu được của các bà mẹ tương lai. Những giai điệu của âm nhạc cũng ảnh hưởng trực tiếp đến những người sắp làm mẹ và tinh thần của đứa trẻ. Các nghiên cứu khoa học tại Trung Quốc và Nhật Bản đã chứng minh: Các bà mẹ khi mang bầu nghe nhiều âm nhạc có lợi cho việc dưỡng thai, đồng thời giảm thấp áp lực của người sắp làm mẹ.Tiến sỹ Minh Châu (Đại học Y) cho biết: Âm nhạc có tác dụng rất tốt cho phụ nữ mang thai như giảm căng thẳng mệt mỏi. Đặc biệt, âm nhạc có tác dụng trong việc dưỡng thai. Mẹ khỏe mạnh, bé sẽ phát triển tốt hơn nếu chọn loại âm nhạc thích hợp cho mẹ và thai nhi. Dưỡng thai có 2 loại âm nhạc: một là cho người mẹ nghe với loại nhạc tao nhã, yên tĩnh; một loại khác cho thai nhi cần nhẹ nhàng, nhanh, sống động. Nhưng vẫn còn tùy vào một số người mang thai, nếu thai nhi đạp tương đối mạnh có thể chọn khúc nhạc nhẹ nhõm, tiết tấu mạnh.
Nghe nhạc vào thời điểm nào?
Tiến sĩ Minh Châu cũng cho biết thêm, nghiên cứa của Giáo sư Chung - Hey Chen ở trường Đại Học Dược Kaohsiung Đài Loan đã chứng minh: Các bà mẹ có thể cho thai nhi nghe nhạc từ tuần thứ 16 trở lên. Mỗi ngày từ 1 tới 2 lần, mỗi lần thì nên kéo dài từ 20 đến 25 phút. Một điều cần lưu ý cho các bà mẹ đó là em bé trong bụng thường ngủ khi người mẹ hoạt động và thức khi người mẹ thư giãn. Vì vậy, người mẹ nên chọn thời điểm nghe nhạc lúc bé thức giấc là thích hợp nhất vì lúc này bé có thể cảm nhận được âm nhạc từ mẹ nhiều hơn. Các bà mẹ có thể chọn thời điểm nghe nhạc vào trước lúc đi ngủ hoặc lúc thư giãn trên giường hoặc trong buồng tắm.
Nghe nhạc gì?
Chúng tôi xin giới thiệu một số album tốt cho phụ nữ mang thai như sau:
- Album “Phép màu nhiệm cho con”: Album này là lời nhắn gửi đầy yêu thương, dịu dàng và ý nghĩa cho đứa con của bạn. Bé cảm nhận được tình cảm và sự yêu thương của lòng mẹ. Vì thế, cảm xúc của bé phong phú hơn.
- Album “Baby Bach”: Album này mang màu sắc của thế giới thực, cuốn hút bé qua thị lực và thính lực. Âm nhạc phóng khoáng, tràn đầy năng lượng, lòng hăng hái và sự tự do. Album có tác dụng nâng cao trí thông minh và phát triển khả năng hội họa.
- Album “Baby Mozart”: Album này cónhững giai điệu mang nhiều màu sắc, hình ảnh, tình cảm sẽ kích thích trí thông minh, khả năng nhận biết cảm xúc trước khi bé chào đời.
- Album “Baby Chopin”: Khả năng nhận cảm thế giới bên ngoài của thai nhi phong phú hơn với những âm thanh du dương, vui sáng, trong trẻo, tinh khiết.
Cách nghe nhạc
Nhiều bà mẹ băn khoăn không biết nên nghe nhạc thế nào cho đúng, để không ảnh hưởng tới bé cũng sức khỏe của mẹ. Hiện nay, các bà Bầu đang áp dụng 2 cách nghe nhạc đó là: áp tai nghe vào bụng để bé nghe dễ hơn hoặc là bật loa thật to với mong muốn, bé ở trong kia sẽ tiếp xúc được với âm thanh. Vậy bà Bầu nào biết cách nghe?
Tiến sĩ Minh Châu khuyên các bà mẹ tùy theo hoàn cảnh bạn có thể cho bé nghe bằng cả hai cách. Ở cơ quan, không được bật nhạc to chẳng hạn, bạn có thể dùng tai nghe chuyên dụng chỉ dành cho bà bầu có bán ở các cửa hàng áp vào bụng để cho bé nghe. Đôi khi, ở nhà, bạn có thể bật nhạc, nhún nhẩy theo giai điệu hoặc thì thầm lời hát với bé,… Bé cảm nhận được sự yêu thương và cuộc sống trên thế gian thật tuyệt vời...
Chỉ bằng tranh ảnh, âm nhạc, đồ vật thân thuộc với bé thôi nhé! Điều quan trọng nhất, mẹ nên dậy bé bất cứ lúc nào cùng chơi với bé để tạo ra thói quen cho bé dễ nhận biết.
Nếu có điều kiện, thỉnh thoảng mẹ cho bé sang trường mầm non gần nhà để cùng chơi các trò chơi với những bé lớn hơn, tạo cho bé thích nghi với đám đông. Bé sẽ cùng múa, hát, tập đếm với những bé lớn, như vậy bé sẽ ghi nhớ nhanh hơn.
Mẹo nhỏ không sợ con xé sách báo
Thực tế các bé nhỏ ở độ tuổi từ 0-2 tuổi, hầu hết bé nào cũng xé sách báo và có vẻ rất thích thú với trò này. Khi dán tranh lên tường, mẹ nên dùng băng dính cỡ to và dán kín xung quanh, ngăn cản phần nào việc bé xé tranh.
Mẹ Hai on chia sẻ: “Khi bé hơn 18 tháng tuổi, có 1 lần bé ngã bị đau, khóc và kêu "đau, đau...". Mẹ nhân cơ hội đó lấy quyển tạp chí ra đưa cho bé chơi, bé cầm lấy nín khóc và định xé. Mẹ giữ lại và bảo bé: "Con đừng xé không "nó" đau đấy".
Dạy con phân biệt màu sắc cơ bản
Mẹ có thể dạy bé phân biệt 1 số màu sắc cơ bản qua những đồ vật xung quanh hàng xóm trong nhà. Ví dụ nhà hàng xóm có con mèo mun, mẹ dạy bé: "Con mèo đen" và bé cũng chỉ con mèo và nói theo "con mèo đen". Mẹ mặc áo cho bé màu vàng, mẹ có thể nói là màu vàng. Ăn dưa hấu mà đỏ...
'Con gái tôi 2 tuổi rưỡi, bị ho khoảng hai tuần nay. Tôi đã đưa bé đi khám và uống thuốc theo toa bác sĩ nhưng không hết. Người thì khuyên tôi đừng cho bé uống thuốc tây nhiều, không tốt cho bé, người lại nói nếu không cho uống thuốc, bệnh sẽ không khỏi được và sẽ ảnh hưởng đến phổi của bé.
Tôi rất lo lắng, không biết nên làm gì, mong được bác sĩ tư vấn'.(Lệ Uyên).Muốn trị dứt ho cho bé, bạn nên xem lại nguyên nhân của triệu chứng ho này là do thay đổi thời tiết, trong nhà có ai hút thuốc lá khiến bé dị ứng với khói thuốc không, hay do đi đường hít nhiều bụi… Cần lưu ý kỹ vì miễn dịch của bé kém hơn so với người lớn.
| Các nhà khoa học thuộc ĐH bang Pennsylvania (Mỹ) đã rút ra kết luận kể trên sau khi thử nghiệm trên 105 bé. Kết quả, ở những bé được uống mật ong trước giờ ngủ, các cơn ho đêm giảm đáng kể và bé ngủ ngon, sâu hơn. |
Bước 1: Người mẹ hãy nhỏ một vài giọt dầu như dầu oliu hoặc dầu hạnh nhân vào lòng bàn tay, xoa đều rồi massage lòng bàn chân cho bé. Vuốt chầm chậm, nhẹ nhàng và đều tay theo chiều từ gót chân đến ngón chân. Nếu bé không ho, massage với chút dầu ôliu (có thể thay bằng dầu dừa). Khi bé bị ho, nên sử dụng loại dầu tương tự như dầu cù là, dầu có tinh dầu bạc hà sẽ mang lại tác dụng trị ho cảm khá hiệu quả.
Bước 2: Có thể massage lần lượt từng chân hoặc cả hai chân cùng một lúc.
Dưới đây là những cách trao đổi với bé, phù hợp với từng giai đoạn phát triển từ sơ sinh cho đến tròn một tuổi.
Với bé sơ sinh một tháng tuổi:
- Bạn hãy tạo nhiều bộ mặt khi gần bé. Cố làm theo những tiếng động và bộ mặt của bé thể hiện.
- Nói chuyện nhẹ nhàng vào tai bé. Cho bé nghe nhạc.
- Nâng bé lên vai bạn để bé có thể thấy xung quanh. Đỡ đầu bé khi ẵm bé.
- Cho bé thấy những bức tranh, mẫu hình đơn giản có màu sáng và có trang trí, cách mặt bé khoảng 20-30 cm.
- Treo những vật quay nho nhỏ hay đồ chơi màu sáng ở nôi bé.
- Ẵm bé lên, chăm sóc, hôn và vuốt ve bé. Nói chuyện với bé, gọi tên bé.
Với bé 2 tháng tuổi:
- Khi bạn muốn bé chú ý, hãy nói chuyện nhẹ nhàng với bé bằng giọng cao và nhìn thẳng vào trẻ. Khi bạn muốn bé yên lặng, hãy nói với bé bằng giọng trầm hơn. Hãy nói chuyện thường xuyên với bé.
- Lắc nhẹ cái lục lạc gần đầu bé. Đu đưa một đồ chơi sáng màu trước mặt bé khỏang 10 cm. Nói với bé bạn đang làm gì.
- Kêu tên bé nhẹ nhàng bên tai. Thì thầm với bé cho đến khi bé di chuyển mắt hay cố gắng quay đầu để nhìn thấy bạn. Làm như vậy ở tai bên kia của bé.
- Nếu thời tiết cho phép, hãy đưa bé ra ngòai mỗi ngày. Bây giờ là thời gian tốt nhất để thiết lập một cuộc đi dạo hàng ngày.
- Hãy ôm chặt bé, nói chuyện, vuốt ve và yêu thương bé.
Với trẻ 3 tháng tuổi:
- Khi nói chuyện hãy nhìn trực tiếp vào mắt bé. Khuôn mặt bạn khi nhìn thẳng sẽ có ý nghĩa với bé rất nhiều hơn là khi nhìn nghiêng.
- Cho bé xem nhiều vật thể khác nhau. Để gần bé những vật có màu sáng và hấp dẫn dễ nhìn, nghe hay sờ nhưng phải lớn để bé không bỏ chúng vào miệng. Khuyến khích bé vươn tới vật thể đó hay chạm tới chúng.
- Đưa cho bé một cái lục lạc nhỏ và chỉ cho bé cách lắc nó như thế nào để tạo ra âm thanh.
- Khi có thể, bạn bế bé lên một cách an toàn trong lòng để bé có thể tiếp xúc, nhìn thấy quang cảnh xung quanh.
- Mỗi khi bạn hài lòng hay thích thú với những gì bé làm, hãy khen và gọi tên bé.
- Đu đưa và hát cho bé nghe. Hãy cho bé thật nhiều quan tâm và yêu thương.
| Được chơi chung với một nhóm trẻ, bé sẽ dễ hòa nhập xã hội. Ảnh: P.A. |
Với bé 4 tháng tuổi:
- Đưa cho bé những đồ vật để bé dễ nhìn, nếm ngửi và nghe. Để bé tập ngửi nước hoa. Tập nghe nhạc từ băng, đĩa. Cho bé đồ chơi để cầm nắm.
- Cắt một băng khoảng 2,5 cm từ một chíếc vớ màu và tròng vào cổ tay để bé có thể nhìn thấy, tìm thấy tay mình dễ hơn.
- Có thể tắm cho bé lâu hơn để chơi đùa. Té nước, đạp nước, giỡn với đồ chơi khi tắm rất cần cho sự phát triển của bé.
- Lấy tay bạn nắm giữ hai chân bé để bé đạp chống trả lại bạn hay để một cái lục lạc phía trên chân bé để bé chòi đạp nó.
- Khi giỡn với bé, bạn hãy khen những cố gắng của bé, cười với bé và ôm chặt bé. Bé sẽ thích thú với những tán thưởng của bạn.
Với bé 5 tháng tuổi:
- Cho bé những đồ chơi mà bé có thể nhận những đáp ứng lại từ đồ chơi đó. Ví dụ như một cái hộp nhạc mà bé có thể khởi động khi kéo một cái quai cầm. Ở 5 tháng tuổi, bé có thể chơi trong chiếc nôi có trò chơi hoặc những vật treo có thể chuyển động được.
- Đặt vào nôi bé một chiếc gương bằng kim loại không vỡ để bé có thể tự thấy mình. Nên chọn một cái gương tốt để bé có thể nhìn thấy hình ảnh mình rõ ràng và nên bảo đảm rằng gương không có cạnh sắc.
- Lập lại những gì bé “nói”, động viên bé nói chuyện và phát triển kỹ năng về ngôn ngữ. Nói với bé những từ hay cụm từ ngắn.
- Tạo cơ hội cho bé gặp những trẻ khác. Cho chúng nhiều thời gian để nhìn nhau, cười, “nói chuyện” và trườn tới gặp nhau.
- Ẵm bồng bé thường xuyên, nói chuyện và thủ thỉ với bé. Hãy cho bé cảm nhận là bạn rất yêu bé.
Với trẻ 6 tháng tuổi:
- Cầm tay bé và cùng vỗ tay với bé khi bạn hát với bé. Hát những bái hát ru bé ưa thích, thay đổi giọng (to, nhỏ, lên xuống), và phát âm từ ngữ rõ ràng.
- Bồng bé vào lòng, mắt bé cách mặt bạn khoảng 20 cm. Bắt chước thể hiện những âm thanh do bé tạo ra.
- Để bé tự ngồi không cần giữ và theo dõi bé. Để nhiều gối xung quanh bé để bé có thể ngã trên đó.
- Để bé nằm sấp và nâng cao chân bé lên 8-10 cm so với mặt sàn. Khuyến khích bé đẩy người lên khỏi sàn bằng hai tay bé.
- Đứng ở một nơi bé có thể thấy bạn và nói với bé rằng bạn đang đi tới bồng bé. Đưa tay bạn ra, khi bé cười, “nói” hay vươn tới bạn, bạn hãy bồng bé lên.
- Tiếp tục những cử chỉ ôm bé, vuốt ve và yêu thương bé.
Với bé 7 tháng tuổi:
- Cho bé xem những cuốn tạp chí và sách hình. Mua những loại mà bé có thể vừa cầm vừa xem.
- Chơi trò “ú òa” với bé. Bịt đầu bạn lại với một cái khăn tay hay tấm mền con nít và hỏi: Mẹ đâu hay bố đâu? Lấy khăn ra và đến lượt bạn lấy chiếc khăn che bé để bé trốn. Bồng bé trước gương và hỏi bé: Ai đây? Sau đó chỉ vào hình bé và gọi tên bé.
- Mở nhạc và dìu cho bé nhảy, nói với bé mình đang làm gì.
- Âu yếm bé thường xuyên và nói chuyện nhẹ nhàng với bé.
Với trẻ em 8 tháng tuổi:
- Tạo những âm thanh hấp dẫn và khuyến khích bé bắt chước làm theo.
- Cho bé nghe những bài nhạc dành riêng cho trẻ sơ sinh và con nít.
- Để bé đứng và tập cho bé nhảy, lắc lư hay đi bộ.
- Bò chung với bé, vỗ tay khen thưởng và hôn bé khi bé đạt kết quả tốt. Nếu bạn có bé lớn hơn, rủ bé lớn chơi với em nhỏ của nó.
- Bỏ đồ chơi trong cái túi lưới và chỉ cho bé cách lấy chúng ra khỏi túi như thế nào và bỏ vô lại.
- Đưa bé cùng đi với bạn đến siêu thị, nơi đi dạo và những nơi đông vui khác. Sự kích thích của những môi trường đa dạng khác nhau rất tốt cho bé.
- Hãy dành thời gian để ôm ấp, vuốt ve, hôn và trò chuyện với bé.
Với bé 9 tháng tuổi:
- Giấu một đồ chơi vào trong tấm mền và hỏi bé “Đồ chơi ở đâu?” Bé sẽ không kiếm được chúng dễ dàng; khi đó bạn hãy mở tấm mền ra cho bé thấy.
- Cho bé những đồ chơi phát ra tiếng kêu (ví dụ con thú bằng nhựa mềm khi bóp vô kêu chút chít,..) và chỉ cho bé cách làm nó kêu như thế nào. Khen bé mỗi khi bé làm tốt trò chơi.
- Đến giờ tắm, bạn có thể cho một súng bắn nước vào trong bồn, chậu tắm và cầm nó bắn nước nhẹ nhàng vào bé và sau đó để bé bắn lại mình.
- Có chế độ ăn và giờ ngủ thích hợp cho bé.
- Âu yếm và nói chuyện thật nhẹ nhàng với bé, đọc truyện hay là hát cho bé nghe. Gần đến giờ ngủ, bạn nên tránh những trò chơi có tính kích thích bé. Để những đồ chơi quen thuộc trong nôi khi bé ngủ.
- Tiếp tục trò chuyện với bé. Cho bé biết bạn đang làm gì và gọi tên những đồ vật quen thuộc.
Với bé 10 tháng tuổi:
- Cho bé xem những cuốn sách với màu sắc sặc sỡ và nhiều hình ảnh. Chỉ cho bé xem và đọc tên của những vật khác nhau trong đó.
- Cho bé xem một trái banh hay một đồ chơi, giấu nó sau lưng bạn và hỏi “Trái banh ở đâu?”. Khi bé kiếm được, lập lại trò chơi một lần nữa.
- Đưa cho bé một cái hộp và nhiều đồ chơi. Bỏ từ từ từng đồ chơi một vào trong hộp. Giúp bé bỏ đầy đồ chơi vào hộp và đổ ra sau đó. Hãy để bé tự chơi một mình.
- Động viên bé cố tự đứng dậy một mình và bạn hãy cho bé biết bạn vui như thế nào khi bé làm được điều đó.
- Để cho bé cầm ngón tay bạn và tự bước đi.
- Nói chuyện với bé thật nhiều, thường xuyên ôm bé và yêu thương bé.
Với trẻ 11 tháng tuổi:
- Đọc to và có biểu lộ cảm xúc cho bé nghe. Kể chuyện cho bé nghe theo những hình trong sách và để cho bé lật sách khi bé đã sẵn sàng.
- Cho bé những đồ chơi để xếp hay những vật có thể xếp khít lại với nhau ví dụ như bộ đồ chơi có thể xếp lồng vào nhau.
- Cho bé những đồ chơi có thể đẩy đi được dù bé chưa thể đi được.
- Cho bé những đồ chơi bắt chuớc theo những vật dụng quen thuộc. Ví dụ như cái đĩa đồ chơi hay cái điện thoại đồ chơi.
- Cho bé nhiều âu yếm và thương yêu.
Với bé 12 tháng tuổi:
- Để bé ngồi trong lòng và mặt đối diện với mặt bạn. Chỉ vào mũi bạn và nói “mũi”, sau đó chỉ vào mũi bé và nói tương tự; lập lại với các cơ quan khác như mắt, tai, miệng, cằm, tóc…
- Đưa bé đi trên những con đường đi bộ thường ngày để bé quen dần với những thứ khác nhau: lá, cỏ, thân cây…
- Giúp bé làm ngôi nhà bằng những đồ vật, những khối plastic và cho bé xô ngã chúng.
- Cho bé những đồ chơi có bánh xe hay cho bé chơi xe tập đi để bé có thể đi vòng quanh căn nhà. Khuyến khích bé đi theo bạn từ phòng này qua phòng khác.
- Tham gia vào những nhóm gia đình có em bé. Nó sẽ giúp cho bé của bạn dễ hòa nhập với những đứa trẻ khác và cho bạn có một nhóm cùng hỗ trợ.
- Ôm ấp và vỗ về bé thường xuyên
(Nguồn: Mead Johnson)
Thông thường chúng ta ít khi chú ý đến một số triệu chứng như hắt hơi nhẹ hoặc chảy nước mũi của trẻ. Nhưng nếu xem những biểu hiện này là triệu chứng của cảm thì số lần bị cảm của mỗi đứa trẻ bình quân khoảng 6 lần/ năm.
Trong trường hợp nào dễ bị lây truyền cảm cúm?
Thông thường cảm thường kéo dài 6-14 ngày, 3 ngày đầu dễ lây nhất nhưng sau khỏi 2 tuần vẫn có thể lây bệnh cho người khác. Vì thế trẻ con rất dễ bị cảm cúm.
Nếu một đứa trẻ bị cảm cúm và có biểu hiện là chảy nước mũi thì có thể trẻ sẽ không chú ý, thông thường thì trẻ thích dùng tay ngoáy mũi, cứ như thế, vi khuẩn hoặc virus sẽ di chuyển đến tay, quần áo, đồ chơi của trẻ, đồng thời có thể tồn tại trong vòng 30 phút. Và khi những đứa trẻ khác chạm hay chơi những đồ chơi này, sau đó lại dùng tay sờ mũi, dụi mắt và như thế sẽ bị lây nhiễm.
| |
Thực phẩm phòng cảm cúm
Trẻ em sau khi sinh trong vòng 3 tháng tuổi, mỗi khi xuất hiện triệu chứng cảm thì nên đưa trẻ đi khám bác sỹ. Khi trẻ bắt đầu ăn dặm hoặc lớn hơn thì chúng ta có thể xây dựng cho trẻ một “vành đai bảo vệ” từ thức ăn để hạn chế lây nhiễm cảm cho trẻ.
1. Nên ăn nhiều thực phẩm có tính kiềm
Môi trường kiềm trong cơ thể không có lợi cho virus sinh trưởng và phát triển. Điều này có nghĩa là nếu cơ thể giữ được ở trong môi trường kiềm thì virus cảm không thể “thừa cơ chen vào”. Vì vậy nên cho trẻ ăn nhiều thực phẩm có tính kiềm, từ đó thay đổi môi trường bên trong cơ thể, nâng cao sức đề kháng là một trong những biện pháp tốt nhất để đối kháng với virus.
Thực phẩm có chứa nhiều kiềm bao gồm táo, nho, cà chua, cà rốt, rong biển….
2. Ăn nhiều thực phẩm chứa vitamin A
3. Ăn nhiều thực phẩm chứa vitamin C
Vitamin C có công dụng tăng cường thể lực và phòng chống virus lây nhiễm. Vitamin C hỗ trợ sự hình thành kháng thể, tăng cường sức đề kháng toàn diện cho cơ thể. Vitamin C còn có thể đẩy các chất có hại ra ngoài tế bào bạch huyết, phục hồi các tế bào bị thương tổn.
Lúc bị cảm hoặc bị sốt, nồng độ vitamin C trong tế bào bạch huyết sẽ giảm thấp, vì vậy nên chú ý bổ sung thêm những thức ăn hàm chứa vitamin C.
Thực phẩm chứa nhiều vitamin C bao gồm: cam, quýt, lê, dâu tây, rau cần, ớt xanh....
4. Ăn nhiều thực phẩm chứa Kẽm
Kẽm có thể trực tiếp khống chế sự sinh sôi nảy nở của virus cảm, đồng thời tăng cường khả năng đề kháng cho cơ thể, được đặt cho biệt danh “ khắc tinh của virus”.
Đã kết thúc lớp 1, không ít phụ huynh thắc mắc vì sao con mình lại có kết quả không tương xứng với khả năng em học ở nhà. Sự thật, họ chưa lường hết những khó khăn tâm lý mà các bé gặp phải ngay từ những ngày đầu.
Lớp một được xem là bước ngoặt trong cuộc đời của trẻ. Nếu như ở mẫu giáo, hoạt động chủ đạo là vui chơi, thì khi lên tiểu học, việc học là hoạt động chủ yếu.
Quá trình chuyển đổi hoạt động chủ đạo sẽ gây cho trẻ rất nhiều khó khăn, nhất là về mặt tâm lý. Nếu như việc học tập diễn ra tốt đẹp thì kéo theo sự phát triển tâm lý của trẻ cũng đúng hướng, thuận lợi và ngược lại. Vì vậy, hiểu được sự chuyển biến tâm lý của trẻ ở giai đoạn này là rất quan trọng, sẽ giúp trẻ dễ thích nghi với môi trường mới, tiếp thu sự giáo dục dễ dàng.
Những rào cản tâm lý với trẻ
Khi vào lớp 1, các em sẽ gặp khó khăn trong việc thực hiện nội quy học tập, khả năng điều khiển tâm lý của bản thân còn kém. Các em chưa ý thức được rõ giới hạn giữa chơi và học nên gặp nhiều khó khăn trong khi chuyển trạng thái từ hoạt động chơi sang học, trẻ chưa biết phân bố thời gian giữa các môn sao cho phù hợp.
Đặc biệt, trẻ ở lứa tuổi này phải làm quen với phương pháp học tập mới, học nhiều môn khác nhau, kể cả những môn các em không thích. Thậm chí, nếu người lớn không có sự định hướng kịp thời, sẽ có nhiều em căng thẳng trước khối lượng lớn kiến thức vừa mới, vừa trừu tượng. Khả năng phân tán chú ý ở trẻ còn cao, trong khi đó việc học lại đòi hỏi các em phải làm những công việc khéo léo và tập trung.
| |
| Ngoài quần áo, đồ dùng học tập..., việc tạo cho trẻ một tâm lý sẵn sàng là rất quan trọng. Ảnh: BT |
Phụ huynh quan tâm đến con sẽ nhận thấy những biểu hiện nổi bật ở các em như: không thích đi học hay đi học muộn (kể cả bố mẹ chở đến trường, các em cũng cố nấn ná thêm ở bên ngoài, chưa thích vào lớp); nói chuyên riêng khi cô đang giảng bài; học không đồng đều các môn, thường thì các em thích môn nào thì học tốt môn đó; quên không làm bài tập cô giáo yêu cầu, không tự giác học (chỉ học khi nào người lớn nhắc nhở); có khá nhiều trường hợp các em không dám nói với bố mẹ về điểm kém và việc phạm khuyết điểm của mình ở trường.
Những nguyên nhân khiến trẻ chưa thích nghi
Trẻ gặp khó khăn tâm lý phần nhiều do gia đình thờ ơ, không quan tâm hoặc quá quan tâm đến trẻ, làm cho các em bối rối khi bước vào và làm quen với môi trường học mới.
Không ít phụ huynh khó hình dung được rằng bước sang một môi trường học tập mới, trẻ hoàn toàn lạ lẫm, các em chưa được chuẩn bị tâm lý sẵn sàng đi học, chưa tìm thấy hứng thú trong học tập, những điều mới lạ trong những bài học còn trừu tượng chưa kích thích được tính tự giác, tích cực của trẻ. Vì thế, trẻ chưa hình thành được cách thức học tập khoa học và hiệu quả.
Có những bậc phụ huynh cứ nghĩ rằng cho con ăn uống, may sắm áo quần và sách vở là đủ. Trong khi đó, điều trẻ cần là cha mẹ chỉ dẫn các em hiểu rõ nội quy học tập cần phải làm gì? Làm như thế nào? Làm để được cái gì?
Ở thời điểm này, điểm số còn quá chung chung đối với trẻ. Tuy nhiên, nhiều gia đình lại yêu cầu trẻ hàng tuần, hàng tháng phải có một số điểm 10 nhất định, làm cho trẻ chỉ biết “chạy” theo điểm, để được cha mẹ khen thưởng.
Một nguyên nhân khác là cách dạy của giáo viên chưa phù hợp, khiến các em ngỡ ngàng, khó làm quen trước việc dạy của giáo viên mới (không giống như ở mẫu giáo). Giáo viên thường xuyên kiểm tra, đánh giá mọi công việc của trẻ, nhưng chưa động viên, khuyến khích kịp thời, làm cho mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh luôn có khoảng cách, các em khó gần gũi với giáo viên.
Cách giúp trẻ vượt qua bước ngoặt lớp một
Chia sẻ cùng trẻ. Trong thời điểm này, các bậc phụ huynh nên chuẩn bị những điều kiện tốt nhất cho trẻ, ngoài quần áo, đồ dùng học tập... thì việc tạo cho trẻ một tâm lý sẵn sàng là rất quan trọng.
Hãy nói với trẻ biết trước về môi trường mới, thầy cô mới, nội dung học tập mới, những khó khăn cũng như thuận lợi nhất định để trẻ tập làm quen ngay ở nhà. Đồng thời nếu có điều kiện cha mẹ cũng nên cho trẻ làm quen với môi trường học tập mới trong dịp hè, như cho trẻ đến trường để thăm quan, làm quen với anh chị lớn tuổi hơn, tập thói quen chấp hành nội quy...
Cha mẹ tạo điều kiện thuận lợi cho con học tập, xây dựng bầu không khí gia đình luôn vui vẻ, ấm cúng, đừng đặt quá nhiều kỳ vọng vào con cái, tạo cho trẻ tâm lý thoải mái trong khi học tập.
Tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường, tôn trọng nhân cách trẻ, động viên các em trong suốt quá trình học tập... là con đường ngắn nhất để cùng trẻ khắc phục những khó khăn tâm lý ở những ngày đầu khi bước vào lớp 1.
Theo Nguyễn Văn Công
Giảng viên tâm lý học - Trường Đại học sĩ quan Lục quân 2
Ngộ độc thức ăn
Những ngày nóng bức này, thực phẩm có nguy cơ nhiễm khuẩn, ôi thiu cao. Một nguyên nhân gây ngộ độc nữa là hóa chất còn đọng lại trong thực phẩm do quá trình rửa chưa lấy đi hết. Bộ máy tiêu hóa của trẻ còn yếu nên ngộ độc dễ xảy ra. Trẻ sẽ có dấu hiệu: đau bụng, buồn nôn và nôn, tiêu chảy nhiều lần có lẫn máu, sốt cao, mất nước. Những dấu hiệu này xảy ra sau khi ăn hoặc uống trước đó trong vòng 24 tiếng. Nguy hiểm nhất đối với ngộ độc thức ăn là tình trạng mất nước, nên phải bù nước cho trẻ kịp thời. Khi thấy trẻ khóc không có nước mắt, môi lưỡi khô, da không đàn hồi, sụt cân… là tình trạng mất nước đang xảy ra. Phụ huynh nên bù nước nhanh chóng cho trẻ bằng nước muối sinh lý (oresol) có bán sẵn tại các quầy thuốc, hoặc nước dừa pha chút muối và một số loại nước trái cây. Nôn ói là một dấu hiệu tốt khi trẻ bị ngộ độc thực phẩm, chú ý tư thế của trẻ khi nôn, đầu phải thấp và nghiêng về một bên. Như vậy sẽ hạn chế chất nôn tràn vào phổi gây viêm phổi, ngạt thở rất nguy hiểm. Ngừng ngay việc sử dụng thức ăn nghi ngờ gây ngộ độc. Mang cả chất nôn và thức ăn nghi ngờ có độc vào bệnh viện để tiện cho việc xét nghiệm. Lưu ý phụ huynh tuyệt đối không nên dùng thuốc cầm tiêu chảy. Việc bảo đảm vệ sinh, rửa tay trước khi ăn, cho trẻ uống sôi, ăn chín cũng cần thiết để ngộ độc thực phẩm không có cơ hội xảy ra trong những ngày này.
Ngạt nước
Ngạt nước làm nước sặc vào phổi và dạ dày quá nhiều làm trẻ không thở được và tử vong. Cũng có trường hợp lượng nước vào trong phổi ít nhưng gây phản xạ co thắt thanh quản làm trẻ tím tái, ngưng hô hấp, hệ tuần hoàn ngưng hoạt động… Việc sơ cứu khi đưa trẻ ra khỏi môi trường nước là hết sức cần thiết. Đặt trẻ nằm ngửa cằm lên cao, làm động tác hà hơi thổi ngạt, ấn tim năm lần một nhịp… Vẫn tiếp tục sơ cứu trong lúc đưa trẻ đến bệnh viện hay nhập viện để ngăn ngừa suy hô hấp muộn. Phụ huynh nên cho trẻ học bơi và cách sơ cứu khi xuống nước để tránh tai nạn ngạt nước. Trước khi xuống nước nên khởi động tay chân để không bị chuột rút trong môi trường nước.
Phỏng
Phỏng có nhiều nguyên nhân: phỏng nước sôi, phỏng lửa, phỏng hóa chất, phỏng điện… Phỏng vào mùa hè thì nguy cơ cao nhất vẫn là phỏng điện, lửa do thời tiết nóng chập điện, gây cháy… Phỏng gây đau rát vùng da tổn thương nên trẻ sẽ khóc quấy dữ dội. Sơ cứu trẻ bị phỏng: đầu tiên cởi bỏ lớp áo quần nơi phỏng. Lưu ý không nên cố gỡ bỏ mảnh áo quần dính vào da, hay cố rửa chất bẩn nơi vết phỏng không đúng cách, vì có thể làm nhiễm trùng nặng thêm. Tuyệt đối không dùng các loại kem, thuốc gia truyền, nước mắm, giấm… đắp lên vết phỏng mà chỉ cần rửa dưới nguồn nước lạnh. Nhiều trường hợp, trẻ bị vết phỏng nhẹ nhưng phụ huynh lại dùng nước mắm, kem đánh răng bôi vào vết thương gây ra nhiễm trùng nghiêm trọng và hoại tử vết phỏng.
BS. NGỌC LAN
Do cơ thể không thể tự tổng hợp được vitamin (ngoại trừ khi tắm nắng thích hợp để biến tiền vitamin D thành vitamin D), nên ta phải ăn uống đầy đủ và cân bằng dưỡng chất để được cung cấp đủ vitamin. Nếu hàng ngày, ăn uống đầy đủ chất, với 600g thức ăn ta sẽ được cung cấp khoảng 1g vitamin.
Hiện nay, việc nghiên cứu về tác dụng của vitamin đã có nhiều bước tiến mới. Ngoài chức năng dinh dưỡng, nhiều công trình khoa học còn ghi nhận chức năng sinh hóa mới của một số vitamin. Vitamin K có thêm chức năng tham gia chuyển hóa calci, vitamin D tham gia vào chức năng miễn dịch (tức sự đề kháng) của cơ thể, vitamin B6 tham gia điều hòa các chất sinh học có cấu trúc steroid (như hormone sinh dục) v.v... Ðặc biệt, có 3 vitamin được công nhận có tác dụng chống oxy hóa là vitamin C, vitamin E, beta-caroten (tức tiền vitamin A). Ðây là những vitamin có thể vô hiệu hóa các gốc tự do (là các chất có hại cho cơ thể) giúp bảo vệ tế bào, mô, phòng ngừa một số bệnh, làm chậm quá trình lão hóa.
Những đối tượng nào cần bổ sung?
Về mặt lý thuyết, nếu trẻ ăn uống cân bằng, hợp lý, đầy đủ và tình trạng bình thường (tức không có dấu hiệu suy dinh dưỡng) thì không cần bổ sung vitamin. Tuy nhiên, nếu nghi ngờ chế độ ăn không cung cấp đầy đủ thì ngay cả những trẻ khỏe mạnh cũng nên bổ sung vitamin. Bởi vì các vitamin vốn có trong thực phẩm sẽ bị mất đi hay giảm trầm trọng trong một bữa ăn đầy đủ nhưng chất lượng thực phẩm không đảm bảo (rau bị héo, trái cây không còn tươi nên mất nhiều vitamin C), hoặc bảo quản chế biến thực phẩm không tốt (gạo càng trắng càng có ít vitamin B1, thức ăn nấu quá kỹ vitamin C sẽ không còn...). Vì vậy nhiều khi bác sĩ vẫn khuyên cho những trẻ xem ra khỏe mạnh uống bổ sung vitamin. Còn với trẻ béo phì, bác sĩ thường khuyên nên ăn chế độ ít chất béo và cần thiết phải bổ sung các vitamin, vì chế độ ăn ít chất béo không giúp hấp thu đủ lượng vitamin tan trong dầu là vitamin A, D, E, K.
Những lưu ý khi bổ sung vitamin cho trẻ- Sử dụng thuốc bổ sung vitamin không thay thế được thức ăn, mà vẫn phải ăn uống đầy đủ, cân bằng các nhóm thực phẩm.
- Trong các loại vitamin, vitamin A và D không được dùng thừa, dùng quá liều vì sẽ tích lũy lại trong cơ thể và có thể gây ngộ độc. Nếu dùng loại Multivitamin ngày uống 1 viên thì không được chứa quá 5.000 đơn vị quốc tế (IU) vitamin A và không quá 400 IU vitamin D. Nếu dùng loại dung dịch uống, phải lấy số giọt hoặc thể tích (số ml) theo đúng bản hướng dẫn sử dụng thuốc. Nên cho trẻ dùng dạng lỏng như dung dịch uống vì vừa dễ uống vừa dễ hấp thu.
TS. Nguyễn Hữu Đức